سیاست اعتدالی جمعیّت در ایرانDr. Hesamalddin Ashena

دکتر حسامالدّین آشنا

جمعیّت کشور در سال‌های اخیر بار دیگر مورد توجّه محافل و تریبون‌های مختلف قرار گرفته است. تا کنون دو جریان اصلی در مباحث جمعیّتی قابل شناسایی است. در ادامه سعی خواهم کرد با بررسی مشخّصات این دو جریان فکری نشان دهم هیچ یک از این دو جریان به تنهایی نتوانستهاند در عمل مسیر متمایزی را در تحوّلات جمعیّتی بگشایند و لذا لازم است رویکرد جایگزینی برای کارشناسی مسایل جمعیّتی کشور دنبال شود. اوّلین رویکرد جمعیّتشناسی است. هنگامی که در مورد جمعیّت سخن می‌گوییم، پیش از همه جمعیّت‌شناسان مخاطب قرار گرفته و از آنان انتظار می‌رود تحلیل‌ها و واکنش‌هایی را در باب این مقوله ارائه نمایند، امّا با وجود سابقهی دانشی جمعیّت‎­شناسی در کشور این دانش به اندازهی کافی شکوفا نشده است تعداد آنها اندک و اختلاف‎شان بی­‎شمار است. جمعیّت‎­شناسان، رویکردی علمی به این موضوع دارند ...

ادامه‎ی مطلب

Interwievموج پیری در راه نیست، مردم را نگران نکنید 

در گفت‌وگو با دکتر محمّدجلال عبّاسی شوازی و دکتر محمّد میرزایی

کم‌تر از يک ماه قبل جمعیّت ايران به 78 ميليون نفر رسيد؛ جمعیّت ايراني‌هايي که در داخل و خارج از مرزها زندگي مي‌کنند امّا از مرز 80 ميليون نفر گذشت.  با اين وجود، هنوز زمزمه‌هاي نگراني از کاهش رشد جمعیّت و پير شدن ساخت جمعیّتي ايران به گوش مي‌رسد. اين زمزمه‌ها که همزمان با تغيير سياست‌هاي جمعیّتي کشور آغاز شدند هشدار مي‌دادند که اگر ايراني‌ها امروز تصميم به زياد کردن تعداد فرزندانشان نگيرند، تا 20 سال آينده سونامي پيري کشور را مي‌بلعد. با اين‌حال، آن‌طور که استادان جمعیّت‌شناس دانشگاه تهران مي‌گويند وخيم بودن اوضاع واقعيّت ندارد و ادّعاهايي که درباره‌ی بحران جمعیّتي مي‌شود صحيح نيست. به گفته‌ی اين کارشناسان ساخت جمعیّتي ايران امروز ايده‌آل است و لااقل تا 3 يا 4 دهه‌ی بعد، رشد جمعیّت همچنان مثبت خواهد بود. آن‌چه در ادامه می‌خوانید، گفت‌وگوی خبرنگار روزنامه‌ی اطّلاعات با دکتر محمّد ميرزايي و دکتر محمّدجلال عبّاسي شوازي می‌باشد.

ادامه‌ی مطلب

Dr. Ashenaکیفیّت سیاست‌گذاری جمعیّت در ایران؛ دوگانه‌های راهبردی

دکتر حسام‌الدّین آشنا

کشور ما در سه دهه‌ی اخير تحوّلات چشمگير جمعیّت‌شناختی را تجربه کرده که بر رشد و ترکیب جمعیّت تأثیر قابل‌توجّهی داشته و این امر پیامدهای قابل‌توجّهی برای آینده‌ی جمعیّت و کشور ایران به دنبال خواهد داشت. سیاست‌های جمعیّتی، مجموعه‌ی تدابیر و برنامه‌هائی است که به منظور تأثیر بر رفتار مردم برای بهبود وضعیّت زندگی آن‌ها در یک کشور اتّخاذ و اجرا می‌شوند. سیاستهای جمعیّتی بایستی با توجّه به تحوّلات و ساختار جمعیّتی موجود طرّاحی و همواره مورد ارزیابی و تجدید نظر قرار گیرند. عدم شناخت درست تحوّلات جمعیّتی و نگرش تک‌بُعدی به این تحوّلات موجب ارائه‌ی طرحها و برنامه‌های جمعیّتی به صورت ناقص و یا شتابزده می‌شود که در صورت اجرا نه تنها مفید و مؤثّر نخواهند بود بلکه گاه به فجایعی غیر قابل جبران منتهی می‌شود. دست‌یابی به سیاست‌های کارآمد و اثربخش امری سهل و ساده نیست. طرّاحی فرایندهای مطلوب و اثربخش سیاست‌گذاری نیازمند لوازم ...

ادامه‌ی مطلب

Demography
مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه ، 28 دی 1395 ، 07:18

ناامني اقتصادي و باروري: مطالعه‌ی موردي زنان داراي همسر شهرستان سنندج

Dr. Abbasi-Shavaziدکتر محمّدجلال عبّاسی شوازی، دکتر سعید خانی

چکیده

باروري زير سطح جانشيني و ايده‌آل‌هاي فرزندآوري پايين از ويژگي‌هاي شايع جامعه‌ی كنوني ايران از جمله استان كُردستان است. در پاسخ به اين تحوّلات جمعيّتي، در سال‌هاي اخير سياست‌هاي افزايش جمعيّت مورد توجّه قرار گرفته، و اجراي موفّق اين برنامه‌ها و سياست‌ها مستلزم شناخت عميق دلايل باروري پايين است. نظريات مختلفي رفتارهاي باروري را از ديدگاه اقتصادي نگريسته، و سطح باروري پايين را ناشي از شرايط ناامن اقتصادي و واكنشي به فاصله‌ی بين واقعيّات و انتظارات اقتصادي دانسته‌اند. به‌طور ويژه، طرفداران نظريه‌ی اجتناب از خطر، تأخير در فرزندآوري را مكانيسم مديريّت رفتاري افراد با توجّه به شرايط و يا انتظارات اقتصادي خويش دانسته‌اند. هدف اين مقاله، بررسي تأثير ناامني اقتصادي بر رفتار و ايده‌آل‌باروري زنان داراي همسر در خانوارهاي شهري و روستايي سنندج است. داده‌هاي مطالعه حاصل پيمايشي است كه در پاييز 1393 به كمك پرسشنامه‌ی ساخت‌يافته از 534 خانوار نمونه جمع‌آوري گرديد. يافته‌هاي مطالعه حاكي از تأثير معني‌دار ناامني اقتصادي بر رفتار و ايده‌آل باروري پايين زنان است. طبق نتايج چندمتغيّره، با وجود نقش تعديل‌كننده‌ی متغيّرهاي تحصيلات، فاصله‌ی بين واقعيّات و انتظارات اقتصادي و سنّ زنان، تأثير معني‌دار ناامني اقتصادي بر باروري همچنان پايدار بوده است. نتيجه‌ی سياستي مقاله اين است كه در تدوين و اِعمال سياست‌هاي تسهيل فرزندآوري توجّه به ويژگي‌هاي اقتصادي زوجين در سنين باروري ضروري است. این مقاله در مجلّه‌ی «نامه‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران»، سال نهم، شماره‌ی 17، صص 76-37 چاپ شده است. برای دسترسی به فایل متن کامل مقاله به صورت پی دی اف، این‌حا کلیک کنید.

 
مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
شنبه ، 2 بهمن 1395 ، 18:20

پنجمین کارگاه بررسی‌های کیفی در پژوهش‌های علوم اجتماعی و بهداشتDr. Farahani

برگزارکننده: مؤسّسه‌ی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصبصی جمعیّت کشور

استاد: دکتر فریده خلج‌آبادی فراهانی

پنجمین کارگاه بررسی‌های کیفی در پژوهش‌های علوم اجتماعی و بهداشت در روزهای 25 تا 27 بهمن ماه 1395 در محلّ مؤسّسهی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت کشور به آدرس تهران، خیابان شهید بهشتی، خیابان پاکستان، کوچهی دوّم، پلاک 5، برگزار میگردد. برگزاری اين كارگاه سه روزه، از سال 1391 تاکنون، هر ساله در مؤسّسه‌ی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت با استقبال خوبی همراه بوده است. این دوره، آموزش عملی و کاربردی روش تحقيق كيفي است كه انتظار می‌رود شرکت‌کنندگان در پایان این کارگاه به‌طور مستقل بتوانند تحقیق کیفی را طرّاحی کرده، داده‌های کیفی را جمع‌آوری نموده، تجزیه و تحلیل‌ کرده و نتایج آن را در قالب مقاله یا گزارش منتشر کنند. اين کارگاه مناسب پژوهشگران، اعضای هیأت علمی و دانشجويان كارشناسي ارشد و دكترای علوم اجتماعي، جمعيّت‌شناسي و علوم بهداشتي و سایر رشته‌های مرتبط بوده كه با نام تحقيق كيفي آشنا مي‌باشند. برای کسب اطّلاعات بیشتر پیرامون این کارگاه و جدول زمانبندی آن اینجا و برای دریافت فرم ثبت‌نام، اینجا کلیک کنید. مدرّس این کارگاه سرکار خانم  دکتر فریده خلجآبادی فراهانی، استادیار مطالعات جمعیّتی با گرایش بهداشت باروری از مرکز مطالعات جمعیّتی، دپارتمان اپیدمیولوژی و سلامت جمعیّت دانشکدهی بهداشت و بیماریهای گرمسیری دانشگاه لندن در سال 2008 میلادی و عضو هیأت علمی مؤسّسهی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت کشور است. ظرفیّت این کارگاه، حدّاکثر 25 نفر اعلام شده است و اولویّت با افرادی است که زودتر ثبت نام کنند.

 
مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
چهارشنبه ، 15 دی 1395 ، 07:31

بررسي چندمتغيّره‌ی تغييرات نسلي باروري در ايران: مطالعه‌ی زنان 64-35 ساله بر اساس نمونه‌ی 2% سرشماري Dr. Hassan Eini Zeinab1390

دکتر حسن عینی زیناب، زهرا سلطانی، دکتر محمّداسماعیل مطلق، دکتر محمّد اسلامی

اين مقاله بررسي چندمتغيّره‌ی تغييرات باروري نسل‌ها در ايران را مورد توجّه قرار داده و با استفاده از مدل رگرسيوني بقاء بازه‌های زماني مجزّا، نسبت پيشرفت مواليد را براي هر دوره‌ی انتقالي نسل‌های مختلف به صورت جداگانه مطالعه نموده است. با استفاده از اين روش، احتمالات فرزندآوري در هر انتقال و شاخص‌های باروري مرتبط با آن به صورت چندمتغيّري و بر اساس متغيّرهايي نظير وضعيّت اقتصادي، محلّ سكونت، سطح تحصيلات و اشتغال محاسبه شده است.داده‌های مورد استفاده در اين پژوهش، نمونه 2% داده‌های خام سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1390 است و اين مطالعه تغييرات باروري در ايران را براي نسل هاي متولّد 1326 تا 1355 بررسي نموده است. يافته‌ها نشان می‌دهد كه ميزان باروري تجمّعي روندي كاهشي را تجربه كرده است و اين روند كاهشي براي همه‌ی گروه‌های اقتصادي، اجتماعي، و جمعيّتي اتّفاق افتاده است. همچنين، اين مطالعه نشان می‌دهد نقش متغيّرهاي اقتصادي-اجتماعي در تبيين تفاوت‌های باروري در نسل‌های جوان‌تر نسبت به زنان مسن كاهش يافته است، امّا با اين وجود، تفاوت‌های باروري در ميان گروه‌های مختلف اقتصادي-اجتماعي و جمعيّتي هنوز مشهود است و علی‌الخصوص احتمال تولّد فرزندان دوّم به بعد در نسل‌های مختلف بيش‌تر تحت تاثير عوامل اقتصادي، اجتماعي و جمعيّتي بوده است. این مقاله در مجلّه‌ی »نامه‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران«، شماره‌ی 18، پاییز و زمستان 1393، صص 71-31 چاپ و منتشر شده است. برای دسترسی به فایل متن کامل مقاله به صورت پی دی اف، این‌جا کلیک کنید

 
مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
يكشنبه ، 19 دی 1395 ، 00:40

بررسی مضیقه‌ی ازدواج در ایرانDr. Fatemeh Torabi

دکتر فاطمه ترابی، مسعود کوچانی اصفهانی، محمّد شکفته‌ی گوهری

چکیده

بحث مضيقه‌ی ازدواج يا عدم تعادل تعداد مردان و زنان واقع در سنّ ازدواج در اثر تغييرات ساختار سنّي جمعيّت كشور در پژوهش‌هاي پيشين مورد توجّه قرار گرفته است. هدف اين پژوهش به روز كردن اطّلاعات موجود در مورد وضعيّت مضيقه‌ی ازدواج در ايران بر اساس نتايج آخرين سرشماري نفوس و مسكن در سال 1390 است. به منظور دست‌‌يابي به تحليلي دقيق از وضعيّت مضيقه‌ی ازدواج، علاوه بر بررسي نسبت‌هاي جنسي و مقايسه‌های توصيفي، از شاخص ميزان فراهمي زوج و شاخص مقايسه‌ای نسبت شانس ازدواج نيز استفاده می‌گردد. اين شاخص‌ها براي زنان و مردان در كلّ كشور و نيز به تفكيك مناطق شهري-روستايي محاسبه می‌شوند. نتايج پژوهش حاضر نشان می‌دهد كه در گروه سنّي 24-20 ساله، زنان به جز زنان شهرنشين داراي تحصيلات متوسّطه و پيش دانشگاهي؛ در گروه سنّي 29-25، مردان شهرنشين داراي تحصيلات متوسّطه و پيش دانشگاهي و كلّ زنان اين گروه سنّي؛ در گروه سنّي 34-30، همه‌ی زنان در شرايط مضيقه‌‌ی ازدواج هستند و به‌طور كلّي زنان بيش از مردان با مضيقه‌ی ازدواج رو به رو هستند. این مقاله در مجلّه‌ی »نامه‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران«، شماره‌ی 18، پاییز و زمستان 1393، صص 71-31 چاپ و منتشر شده است. برای دسترسی به فایل متن کامل مقاله به صورت پی دی اف، این‌جا کلیک کنید

 
<< شروع < قبلی 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعدی > انتها >>

صفحه 1 از 12

منوی اصلی سایت Main

صفحه‌­ی اصلی

موضوع

رویدادها

منابع

پیوندها

درباره­‌ی من

مترجم سایت Translate

خبرنامه News Letter

نام:

ایمیل:

کنفرانس‌ها Conference

Please wait while JT SlideShow is loading images...
Photo Title 1Photo Title 2Photo Title 3Photo Title 4Photo Title 5

آمار بازدیدکنندگان Visited

واژه‌نامه‎ی جمعیّت‌شناسی Online



انگلیسی به فارسی و فارسی به انگلیسی، این‎جا کلیک کنید. 

واژه‎نامه‎ی چندزبانه‎ی جمعیّت‎شناسی، این‎جا کلیک کنید.

تازه‌های کتاب

جمعیّت‌شناسی سیاسی؛ این کتاب توسّط پروفسور جک گلدستون، اریک کافمن و مونیکا دوفی تافت به رشته‌ی تحریر درآمده است. دکتر یعقوب فروتن، دانشیار جمعیّت‌شناسی دانشگاه مازندران، کتاب را به زبان فارسی ترجمه کرده است. ترجمه‌ی فارسی کتاب را  انتشارات مؤسّسه‌ی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت کشور در شمارگان 1000 نسخه و 402 صفحه در سال 1395 چاپ و منتشر کرده است. کتاب در شش بخش و هیجده فصل سازمان یافته است.

ادامه‌ی مطلب

نرم‌افزارهای جمعیّتی

DAS: صفحه‌گسترده‌ی تحلیل جمعیّت‌شناختی؛ DAS برنامه‌ای رایانه‌ای برای انجام تحلیل‌های جمعیّت‌شناختی در محیط Excel می‌باشد. این برنامه به صورت صفحه‌گسترده است. مجموعه‌ای متشکّل از برنامه‌های مختلف است. DAS صفحه‌گسترده‌ای دربرگیرنده‌ی 11 برنامه‌ی متفاوت است. هر برنامه از چند صفحه‌ی دیگر تشکیل شده است و برای هر صفحه عملیات خاصّی متناسب با موضوعات مختلف جمعیّتی در دو حوزه‌ی ایستایی‌شناسی و پویایی‌شناسی جمعیّت تعریف شده است. 

ادامه‌ی مطلب