مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط حاتم حسینی   
پنجشنبه ، 17 اسفند 1391 ، 12:33

روش‌هاي غيرمستقيم برآورد شاخص‌هاي باروري: روش فرزندان خودDr. Hatam Hosseini

دکتر حاتم حسینی

مقدّمه

روش فرزندان خود يكي از روش‌هاي غيرمستقيم برآورد سطح باروري است و در كشورهايي مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه اولاً، آمارهاي حاصل از سيستم ثبت وقايع حياتي فاقد پوشش كامل و يا غيرقابل اعتماد‌اند، دوّماً، در سرشماري‌هاي جمعیّتي پرسش‌هاي مربوط به باروري پرسيده نشده است (مركز آمار ايران، 1379). مباني نظري اين روش براي نخستين بار در سال 1947 توسط دفتر سرشماري ايالات متحده‌ي آمريكا براي بررسي تفاوت‌ باروري بين زيرگروه‌هاي مختلف جمعیّت توسط افرادي چون لي. جي. چو، گرابيل، و بوگ مطرح شد كه بعدها در سال 1973 توسط لي. جي. كو بسط داده شد (ميرزايي و ديگران، 1375). پس از آن اين روش در مناطق مختلفي از جهان از جمله بوليوي، برزيل، كلمبيا، كاستاريكا، گواتمالا، مجارستان، اندونزي، ژاپن، جمهوري كره، پاكستان، فيليپين، تايلند، و در سال‌هاي اخير ايران بکار بسته شد.

اساس اين روش بر پايه‌ي شمار فرزنداني است كه هر زن به دنيا آورده است، به اين معني كه فرزندان 4-0 ساله‌ي خانوارها شناسايي و با زنان 65-15 ساله، به عنوان مادران آنان، پيوند داده مي‌شوند. به اين ترتيب، شمار زنان و فرزندان آنان پيش‌بيني معكوس مي‌شوند و از اين طريق شمار مواليد و نيز شمار زنان در سال‌هاي قبل از سرشماري، 10 تا 15 سال، به دست مي‌آيد. در نهايت، با تقسيم شمار مواليد بر شمار زنان در گروه‌هاي سني باروري میزان‌های باروري ويژه‌ي سني محاسبه و از روي آن‌ها باروري كل محاسبه مي‌شود. به منظور به دست دادن برآوردهاي مطلوبي از باروري ويژه‌ي سنّي، روش فرزندان خود مستلزم پيش‌بيني معكوس فرزندان تا زمان تولد آنان است. از اينرو مي‌توان آن را كاربرد خاصّی از روش بازماندگي معكوس بر مبناي جمعیّت زير 10 سال دانست. تفاوت اين دو روش در نوع داده‌هايي است كه بکار مي‌برند و شايد نوآوري صورت‌گرفته در روش فرزندان خود اتكاء كم‌تر آن به داده‌هاي سرشماري است (سازمان ملل 1983). در واقع، جدول‌بندي فرزندان خود كه اساس اين روش است، تنها زماني مي‌تواند صورت بگيرد كه كودكان سرشماري‌شده از راه‌هايي به مادران‌شان پيوند داده شوند. در مراحل اوليه‌ي طرح اين روش، در سرشماري‌ها به ندرت سئوال مستقيمي كه چنين پيوندي را ممكن سازد مطرح مي‌شد. از اينرو لازم بود تا پيوند مادر و بچّه از طريق اطّلاعات مربوط به روابط با سرپرست خانوار و مطابقت ميان سنّ مادر فرضي و بچّه‌هاي او صورت بگيرد. بر اين اساس، مي‌توان گفت روش فرزندان خود تنها يك روش برآورد نيست، بلكه دربرگيرنده‌ي مجموعه‌اي از معيارها براي انجام پيوند مادر و بچّه در هر مورد معيّن است (همان). روش فرزندان خود كه ابتدا براي بررسي باروري افتراقي بين زيرگروه‌هاي مختلفي از يك جمعیّت بکار برده شد، هنوز هم از ابزارهاي مهم براي بررسي‌هايي از اين نوع است. برای دریافت فایل کامل این نوشتار، این‌جا کلیک کنید.

یادآوری

مطالب مرتبط با روش‌های غیرمستقیم برآورد شاخص‌های باروری که در چند نوشتار به طور جداگانه به آن‌ها پرداخته شد، بیش‌تر از کتاب راهنمای 10 سازمان ملل (1983) اقتباس و ترجمه شده است. با این‌حال، کاربران را به مطالعه‌ی مقاله‌هایی که توسّط دکتر محمّدجلال عبّاسی شوازی در فصل‌نامه‌ی جمعیّت و نامه‌ی علوم اجتماعی در خصوص روش فرزندان خود چاپ و منتشر شده، ارجاع می‌دهم.

آخرین بروز رسانی مطلب در پنجشنبه ، 17 اسفند 1391 ، 17:20
 

منوی اصلی سایت Main

صفحه‌­ی اصلی

موضوع

رویدادها

منابع

پیوندها

درباره­‌ی من

مترجم سایت Translate

خبرنامه News Letter

نام:

ایمیل:

کنفرانس‌ها Conference

Please wait while JT SlideShow is loading images...
Photo Title 1Photo Title 2Photo Title 3Photo Title 4Photo Title 5

آمار بازدیدکنندگان Visited

واژه‌نامه‎ی جمعیّت‌شناسی Online

English to Persian and Vice Versa, Click here

DemoPaedia, Click here

تازه‌های کتاب

روش‌های تحلیل جمعیّت‌شناختی: این کتاب توسّط سه تن از جمعیّت‌شناسان نامی علم جمعیّت‌شناسی یعنی فرحت یوسف، جو. ام. مارتین و دیوید ا. سوانسون در چهارده فصل به رشته‌ی تحریر درآمده و در سال 2014 توسّط انتشارات اسپرینگر چاپ و منتشر شده است. دکتر حاتم حسینی و میلاد بگی کتاب را به زبان فارسی برگرداندند. ترجمه‌ی فارسی کتاب در 460 صفحه و شمارگان 1000 نسخه توسّط مرکز نشر دانشگاه بوعلی سینا در تابستان 1396 چاپ و منتشر شد. مطالب این کتاب به شیوه‌­ای سازمان یافته است که اجازه می‌دهد تا خوانندگان از یک سطح مقدّماتی به روش‎های پیشرفته‎تر تحلیل­‌های جمعیّت‎شناختی حرکت کنند. این رویکرد با در نظرگرفتن این نکته است که ممکن است کاربران ...

ادامه‌ی مطلب

نرم‌افزارهای جمعیّتی

MORTPAK for Windows (Version 4.3): The MORTPAK software packages for demographic measurement have had widespread use throughout research institutions in developing and developed countries since their introduction in 1988. Version 4.0 of MORTPAK included 17. Version 4.3 of MORTPAK enhanced many of the original applications and added 3 more to bring the total to 20 applications. The package incorporates techniques that take advantage of the United Nations model life tables and generalized stable population equations. The package has been constructed with worksheet-style, full screen data entry which takes advantage of the interactive ...

ادامه‌ی مطلب