چاپ
نوشته شده توسط حاتم حسینی   
جمعه ، 19 آبان 1391 ، 13:04

تغییرات ساختار سنّی و خلاء سیاست‌گذاری جمعیّتی در ایرانDr. Hatam Hosseini

دکتر حاتم حسینی، بلال بگی

چکیده

تغییرات سنّی گسترده‌ای در جمعیّت ایران طیّ دهه‌های گذشته صورت گرفته، هدف‌های برنامه‌ی تنظیم خانواده محقّق شده و عملکرد برنامه‌ از هدف تعیین‌شده فراتر رفته است. در نتیجه، سؤال این است: آیا زمان بازنگری در سیاست‌های جمعیّتی ایران فرا نرسیده است؟ سیاست جمعیّتی مناسب در شرایط کنونی جامعه‌ی ایران کدام است؟ بر پایه‌ی این بررسی، دو رویکرد مخالف اصلی در ارتباط با چگونگی سیاست‌گذاری جمعیّتی در ایران شکل گرفته است؛ 1) طرفداران افزایش موالید، 2) حامیان مدیریّت پنجره‌ی فرصت و تنظیم خانواده. اتّخاذ هرگونه برنامه‌ی عمل برای جمعیّت ایران مستلزم ارزیابی رویکردهای مخالف اصلی می­‌باشد. تحلیل داده‌های پیمایش باروری مهاباد (1391)، دیدگاه طرفداران افزایش موالید را به چالش می‌کشد. 65 درصد پاسخگویان اظهار داشته‌اند که تمایلی ندارند علاوه بر فرزندانی که در زمان بررسی داشته‌اند، فرزند دیگری داشته باشند. 90 درصد زنان، شمار فرزندان ایده‌آل برای خانواده‌ها را در شرایط کنونی تا دو فرزند اعلام کرده‌اند. بیش از 89 درصد نیز اعلام کرده‌اند که از سیاست‌های تشویقی دولت برای افزایش موالید استقبال نخواهند کرد. بر پایه‌ی این بررسی، حتّی اگر خدمات تنظیم خانواده به صورت پولی ارایه شود، 87 درصد زنان هم‌چنان خواستار استفاده از این خدمات می‌باشند. یافته‌ها رویکرد گروه دوّم را واقع‌بینانه‌تر ارزیابی نموده و ضمن تأکید بر ارتقای کیفیّت خدمات تنظیم خانواده، اتّخاذ سیاست‌هایی برای مدیریّت فرصت‌های برآمده از تغییرات صورت‌گرفته در ساختمان سنّی جمعیّت ایران را مهم و حیاتی می‌داند. این مقاله در ششمین همایش انجمن جمعیّت‌شناسی ایران (Paico 2012) که در روزهای 17 و 18 آبان 1391 در دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد، به صورت سخنرانی ارایه شد. برای دریافت فایل متن کامل مقاله به صورت پی دی اف، این‌جا کلیک کنید. هم‌چنین می‌توانید فایل پی دی اف پاورپوینت مقاله را این‌جا دریافت کنید.

آخرین بروز رسانی مطلب در پنجشنبه ، 10 اسفند 1391 ، 16:59