مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط حاتم حسینی   
شنبه ، 2 مرداد 1395 ، 19:11

باروری، زیست‌شناسی و رفتار: تحلیل تعیین‎کننده‎های بلافصلBook Cover

پروفسور جان بونگارت، دکتر رابرت گی پاتر

این کتاب در سال 1983 توسّط پروفسور جان بونگارت و دکتر رابرت گی پاتر در 9 فصل و 230 صفحه به رشته‎ی تحریر درآمده و توسّط انتشارات Academic Press چاپ و منتشر شده است. در این کتاب از این موضوع بحث شده است که چرا بونگارت مدل تعیینکنندههای بلافصل را ارائه کرد؟ در پاسخ استدلال شده است که بررسی‌های مربوط به علل روندهای باروری و تفاوت‌های آن اغلب در جستجوی سنجش تأثیر مستقیم عوامل اقتصادی – اجتماعی بر باروری میباشند. ارائهی مدل تعیین‌کننده‌های بلافصل و کاربرد گستردهی آن از نظر بونگارت و پاتر دو دلیل عمده دارد: 1) سنجههای مربوط به عوامل اقتصادی – اجتماعی به آسانی در دسترس هستند، 2) در بسیاری از کشورها، سیاستگزاران علاقهمند به بررسی و شناسایی عواملی هستند که از طریق مداخله در آن‌ها بتوانند باروری را تحت تأثیر قرار دهند.

Bongaartsنتایج این بررسیهای را خیلی قطعی و مسلّم نمیداند. روابط بدستآمده از طریق این بررسیها در مکانها و زمانهای مختلف هم از نظر اندازهو هم از نظر جهت رابطه متفاوت از یکدیگرند. به منظور ارتقاء و بهبود آگاهی از از علل تغییرات باروری باید به تحلیل مکانیزمهایی پرداخت که متغیّرهای اقتصادی – اجتماعی از طریق آنها بر باروری تأثیر میگذارند. در همین راستا، بونگارت مدل تعیینکنندههای بلافصل باروری را معرّفی کرد. این تعیینکنندهها دربرگیرندهی عوامل زیستی و رفتاریای است که از طریق آنها مشخّصههای اقتصادی – اجتماعی و زیستمحیطی باروری را تحت تأثیر قرار میدهند. ویژگی اصلی تعیینکنندههای بلافصل تأثیر مستقیم آنها بر باروری است. فرض کنید یکی از تعیینکنندههای بلافصل مانند «استفاده از روشهای پیشگیری از حاملگی» تغییر کند، با این فرض که تأثیر سایر تعیین‌کننده‌های بلافصل ثابت بماند، باروری الزاماً تغییر خواهد کرد. در نتیجه، تفاوتهای باروری در میان جمعیّتها و نیز روندهای باروری در طول زمان را همیشه می‌توان از طریق تغییرات در یک یا چند تعیین‌کننده‌ی بلافصل تبیین کرد. او میگوید تغییرات مشاهدهشده در سطوح باروری جمعیّت‌ها الزاماً ناشی از تغییرات در یک یا چند تعیین‌کنندهی بلافصل است. گستردهی تولید مثل از 15 سالگی شروع و تا 50 سالگی ادامه مییابد. با توجّه به اینکه یک دورهی کامل بارداری 9 ماه طول میکشد، به لحاظ نظری در فقدان موانع زیستی تولید مثل، چنانچه در فاصلهی 15 تا 50 سالگی فاصلهگذاری بین موالید بهطور متوسّط یک ماه باشد، یک زن بهطور باالقوّه قادر خواهد بود 35 تولّد را تجربه کند. با این وجود، هاترایتها به عنوان گروهی که بالاترین سطح باروری را در جهان تجربه کردهاند، به دلایل بسیاری مانند شیردهی، فراوانی متوسّط مقاربت، خطر بالای مرگومیرهای زهدانی، و شروع نازایی زن یا مرد در آغاز 40 سالگی کمتر از بیشینهی زیستی آن میباشد.

در مدل بونگارت و پاتر، تعیینکنندههای بلافصل خود تحت تأثیر عوامل اقتصادی – اجتماعی، بهداشت و تغذیهاند. بهداشت و تغذیه در این مدل، تعیینکنندههای نسبتاً غیرمهمّ باروریاند. بنابراین؛ عوامل اقتصادی – اجتماعی علل اصلی روندها و تفاوتهای باروریاند. پیش از آغاز گذار باروری، بیشتر جمعیّتها در سطح باروری طبیعی یا نزدیک به آن هستند. عوامل غیر بیولوژیک مانند طولانیشدن طول دورهی شیردهی یا خودداری از آمیزش جنسی پس از زایمان، گسیختگی ازدواج و یا تعویق آن در بیشتر اجتماعات انسانی از جملهی عواملی هستند که باروری را به پایینتر از بیشینهی بیولوژیک آن تقلیل میدهند. پژوهشهای تجربی در جوامع مختلف نشان میدهد که الگوی سنّی باروری نکاحی نسبتاً ثابت است. بر این اساس، کول و تراسل جدول استانداردی از بارروی نکاحی طبیعی بدست دادند. بالاترین سطح باروری طبیعی مشاهدهشده در میان قبایل هاترایت با میزان باروری کل 9/5 فرزند برای هر مادر در طول دورهی باروری در آمریکای شمالی بود. استدلال شده است که اگر تأثیرات بازدارندهی تعویق ازدواج، ازهم‎گسیختگی ازدواج و شیردهی بر باروری حذف شود، سطح باروری طبیعی میتواند به 15 بچّه برای هر مادر افزایش بیابد. تغییر در سطوح باروری طبیعی را میتوان از طریق تأثیرات مجموعهای از تعیینکنندههای بلافصل بازدارندهی باروری که در همهی جوامع وجود دارد ولی تأثیر آنها متفاوت است تبیین کرد.

آخرین بروز رسانی مطلب در جمعه ، 1 ارديبهشت 1396 ، 05:29
 

منوی اصلی سایت Main

صفحه‌­ی اصلی

موضوع

رویدادها

منابع

پیوندها

درباره­‌ی من

مترجم سایت Translate

خبرنامه News Letter

نام:

ایمیل:

کنفرانس‌ها Conference

Please wait while JT SlideShow is loading images...
Photo Title 1Photo Title 2Photo Title 3Photo Title 4Photo Title 5

آمار بازدیدکنندگان Visited

واژه‌نامه‎ی جمعیّت‌شناسی Online

English to Persian and Vice Versa, Click here

DemoPaedia, Click here

تازه‌های کتاب

روش‌های تحلیل جمعیّت‌شناختی: این کتاب توسّط سه تن از جمعیّت‌شناسان نامی علم جمعیّت‌شناسی یعنی فرحت یوسف، جو. ام. مارتین و دیوید ا. سوانسون در چهارده فصل به رشته‌ی تحریر درآمده و در سال 2014 توسّط انتشارات اسپرینگر چاپ و منتشر شده است. دکتر حاتم حسینی و میلاد بگی کتاب را به زبان فارسی برگرداندند. ترجمه‌ی فارسی کتاب در 460 صفحه و شمارگان 1000 نسخه توسّط مرکز نشر دانشگاه بوعلی سینا در تابستان 1396 چاپ و منتشر شد. مطالب این کتاب به شیوه‌­ای سازمان یافته است که اجازه می‌دهد تا خوانندگان از یک سطح مقدّماتی به روش‎های پیشرفته‎تر تحلیل­‌های جمعیّت‎شناختی حرکت کنند. این رویکرد با در نظرگرفتن این نکته است که ممکن است کاربران ...

ادامه‌ی مطلب

نرم‌افزارهای جمعیّتی

MORTPAK for Windows (Version 4.3): The MORTPAK software packages for demographic measurement have had widespread use throughout research institutions in developing and developed countries since their introduction in 1988. Version 4.0 of MORTPAK included 17. Version 4.3 of MORTPAK enhanced many of the original applications and added 3 more to bring the total to 20 applications. The package incorporates techniques that take advantage of the United Nations model life tables and generalized stable population equations. The package has been constructed with worksheet-style, full screen data entry which takes advantage of the interactive ...

ادامه‌ی مطلب