مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط حاتم حسینی   
يكشنبه ، 4 بهمن 1394 ، 12:27

تبیین جامعه‌شناختی عوامل مؤثّر بر جمعیّت‌گریزی در مناطق روستایی (مطالعه‌ی موردی: پادنای سفلی، سمیرم)

Out-Migration

دکتر عبّاس امینی، تهمینه برومند

چکیده 

جامعه‌ی روستایی ایران پس از ورود معنادار نفت به اقتصاد ملّی و تجربه‌ی ناموفّق اصلاحات ارضی، مرحله‌ی جدیدی از مهاجرت جمعیّت خود به شهرها را آغاز و تجربه نمود که بعد از انقلاب اسلامی دهه‌ی پنجاه و متعاقب آن وقوع جنگ تحمیلی، همچنان ادامه دارد. از منظر جهانی نیز انقلاب صنعتی و رویکرد غالب توسعه‌ی صنعتی برآمده از آن و سپس انقلاب اطّلاعات و ارتباطات در عصر حاضر، به نابرابری‌های بین جوامع پیشروتر شهری و جوامع کم‌توسعه‌ی روستایی در کشورهای جهان سوّم شدّت بخشید. رویکرد غالب جامعه ‌یروستایی در مواجهه با چنین شرایط نامطلوب ملّی و بین‌المللی و تعامل گسترده و پیچیده بین آن‌ها، افزودن بر دامنه‌ی مهاجرت‌های روستا - شهری به شکل گریز از روستا به شهر بوده و در این گریز، ناگزیر هر دو جامعه‌ی مبدأ و مقصد را با نارسایی‌هایی مواجه ساخته است. هدف مطالعه‌ی حاضر، واکاوی علل و انگیزه‌های مهاجرت و گریز جمعیّت از منطقه‌ی روستایی پادنای سفلی از توابع شهرستان سمیرم به شهرها، از منظری جامعه‌شناختی است. جامعه‌ی آماری پژوهش را دو بخش ساکنان روستاهایِ بیش‌تر در معرض مهاجرت منطقه و همچنین مهاجران این روستاها به شهرهای مختلف کشور (شهرضا، عسلویه، اصفهان، شیراز و مشهد) تشکیل می‌دهد. تحلیل داده‌های به دست آمده از عملیات گسترده‌ی میدانی در روستاهای مبدأ و شهرهای مقصد نشان داد که به ترتیب متغیّرهای اجتماعی و اقتصادیِ احساس محرومیّت نسبی، فقدان زیرساخت‌های اشتغال و درآمد غیر زراعی و ضعف و کمبود امکانات و تسهیلات، دارای تأثیر معنی‌دار مثبت و نقش برانگیزاننده در تمایل و اقدام افراد به ترک روستا بوده و متغیّرهای سن و سرمایه‌های اجتماعی نیز تأثیر معنی‌دار منفی و نقش بازدارنده در روستاگریزی افراد داشته‌اند. متغیّر جمعیّت‌شناختی تحصیلات، متغیّر اقتصادی ضعف بنیان‌های بخش کشاورزی و متغیّر محیطیِ دورافتادگی و موقعیّت جغرافیایی نیز فاقد تأثیر معنی‌دار در این رابطه بوده‌اند. این مقاله در مجلّه‌ی «جامعه‌شناسی کاربردی»، سال بیست و ششم، بهار 1394، شماره‌ی 1 (پیاپی 57)، صص 154-137 چاپ شده است. برای دسترسی مستقیم به فایل متن کامل مقاله به صورت پی دی اف، این‌جا کلیک کنید.

آخرین بروز رسانی مطلب در سه شنبه ، 6 بهمن 1394 ، 18:29
 

منوی اصلی سایت Main

صفحه‌­ی اصلی

موضوع

رویدادها

منابع

پیوندها

درباره­‌ی من

مترجم سایت Translate

خبرنامه News Letter

نام:

ایمیل:

کنفرانس‌ها Conference

Please wait while JT SlideShow is loading images...
Photo Title 1Photo Title 2Photo Title 3Photo Title 4Photo Title 5

آمار بازدیدکنندگان Visited

واژه‌نامه‎ی جمعیّت‌شناسی Online

English to Persian and Vice Versa, Click here

DemoPaedia, Click here

تازه‌های کتاب

روش‌های تحلیل جمعیّت‌شناختی: این کتاب توسّط سه تن از جمعیّت‌شناسان نامی علم جمعیّت‌شناسی یعنی فرحت یوسف، جو. ام. مارتین و دیوید ا. سوانسون در چهارده فصل به رشته‌ی تحریر درآمده و در سال 2014 توسّط انتشارات اسپرینگر چاپ و منتشر شده است. دکتر حاتم حسینی و میلاد بگی کتاب را به زبان فارسی برگرداندند. ترجمه‌ی فارسی کتاب در 460 صفحه و شمارگان 1000 نسخه توسّط مرکز نشر دانشگاه بوعلی سینا در تابستان 1396 چاپ و منتشر شد. مطالب این کتاب به شیوه‌­ای سازمان یافته است که اجازه می‌دهد تا خوانندگان از یک سطح مقدّماتی به روش‎های پیشرفته‎تر تحلیل­‌های جمعیّت‎شناختی حرکت کنند. این رویکرد با در نظرگرفتن این نکته است که ممکن است کاربران ...

ادامه‌ی مطلب

نرم‌افزارهای جمعیّتی

MORTPAK for Windows (Version 4.3): The MORTPAK software packages for demographic measurement have had widespread use throughout research institutions in developing and developed countries since their introduction in 1988. Version 4.0 of MORTPAK included 17. Version 4.3 of MORTPAK enhanced many of the original applications and added 3 more to bring the total to 20 applications. The package incorporates techniques that take advantage of the United Nations model life tables and generalized stable population equations. The package has been constructed with worksheet-style, full screen data entry which takes advantage of the interactive ...

ادامه‌ی مطلب