مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط حاتم حسینی   
شنبه ، 14 آبان 1390 ، 07:26

بررسي روند توزيع جغرافيايي جمعيّت ايران، آينده‌نگري،مشكلات و راهبردهاDr. Majid Yasouri

دكتر مجيد ياسوري

چكيده

روند گذشته‌ی سكونت‌گزيني در ايران حكايت از عدم تعادل شديد بين مناطق مختلف كشور دارد. بر اساس نتايج سرشماري‌هاي گذشته توزيع جغرافيايي جمعيّت در بين استان‌هاي مختلف و مناطق شهري و روستايي دچار تغييرات اساسي بوده است. در حالي كه در سال1335  بيش از 80 درصد جمعيّت كشور در نقاط روستايي سكونت داشتند، امروزه اين رقم به حدود30  درصد تنزّل يافته است. بعلاوه، حركات جمعيّتي نيز به سوي چند استان متمركز شده و اين روند باعث شكل‌گيري و توزيع نامتناسب جمعيّت در پهنه‌ی سرزمين شده است. به نظر مي‌رسد با توجّه به روند رشد جمعيّت تراكم نسبي از42  نفر در سال85  به54  فرد در سال1404  و هم‌چنين تراكم بيولوژيك در اين مدّت از 4 نفر در هكتار به نفر افزايش خواهديافت. هرچند در توزيع جغرافيايي جمعيّت ايران عوامل طبيعي به عنوان مهم‌ترين عوامل ذكرمی‌شود، لكن عوامل اقتصادي، اجتماعي و سياسي نيز در اين زمينه نقش مؤثّر ايفا كرده‌اند. در دو دهه‌ی‌ گذشته مهم‌ترين عوامل مؤثّر در توزيع جغرافيايي جمعيّت سياست‌گذاري‌ها و سرمايه‌گذار‌ی‌هاي انجام‌شده در برنامه‌هاي قبل و بعد از انقلاب اسلامي بوده است. وجود نابرابري‌هاي فضايي در زمينه‌ی برخورداري از امكانات اقتصادي، رفاهي و زيربنايي همواره يكي از مهم‌ترين عوامل حركات جمعيّتي بوده است. در آينده نيز جمعيّت كشور در ابعاد استاني، شهري و روستايي هم‌چنان به سوي عدم تعادل شديد پيش مي‌رود. در اين صورت، ناگزير بسياري از اعتبارات دولتي صرف ايجاد زيرساخت‌ها و ارائه‌ی خدمات به جمعيّت شهرهاي بزرگ خواهد شد و مناطق ديگر از خدمات و سرمايه‌گذاري‌هاي لازم بازمانده و نابرابري‌هاي فضايي تشديد خواهد شد. اين نابرابري‌ها باعث جابجايي نيروي كار و سرمايه مي‌شود. بنابراين، توزيع بهينه‌ی امكانات و خدمات در سطح سرزمين مي‌تواند در توزيع متناسب جمعيّت و كاهش نابرابري‌هاي فضايي مؤثّر باشد. این مقاله‌ در نشریه‌ی "فصل‌نامه‌ی جمعیّت"، شماره‌ی 73-72، پاییز و زمستان 1389، صص 23-2 چاپ شده است. برای دسترسی به فایل متن کامل مقاله، این‌جا کلیک کنید.

آخرین بروز رسانی مطلب در شنبه ، 14 آبان 1390 ، 07:55
 

منوی اصلی سایت Main

صفحه‌­ی اصلی

موضوع

رویدادها

منابع

پیوندها

درباره­‌ی من

مترجم سایت Translate

خبرنامه News Letter

نام:

ایمیل:

کنفرانس‌ها Conference

Please wait while JT SlideShow is loading images...
Photo Title 1Photo Title 2Photo Title 3Photo Title 4Photo Title 5

آمار بازدیدکنندگان Visited

واژه‌نامه‎ی جمعیّت‌شناسی Online

English to Persian and Vice Versa, Click here

DemoPaedia, Click here

تازه‌های کتاب

روش‌های تحلیل جمعیّت‌شناختی: این کتاب توسّط سه تن از جمعیّت‌شناسان نامی علم جمعیّت‌شناسی یعنی فرحت یوسف، جو. ام. مارتین و دیوید ا. سوانسون در چهارده فصل به رشته‌ی تحریر درآمده و در سال 2014 توسّط انتشارات اسپرینگر چاپ و منتشر شده است. دکتر حاتم حسینی و میلاد بگی کتاب را به زبان فارسی برگرداندند. ترجمه‌ی فارسی کتاب در 460 صفحه و شمارگان 1000 نسخه توسّط مرکز نشر دانشگاه بوعلی سینا در تابستان 1396 چاپ و منتشر شد. مطالب این کتاب به شیوه‌­ای سازمان یافته است که اجازه می‌دهد تا خوانندگان از یک سطح مقدّماتی به روش‎های پیشرفته‎تر تحلیل­‌های جمعیّت‎شناختی حرکت کنند. این رویکرد با در نظرگرفتن این نکته است که ممکن است کاربران ...

ادامه‌ی مطلب

نرم‌افزارهای جمعیّتی

MORTPAK for Windows (Version 4.3): The MORTPAK software packages for demographic measurement have had widespread use throughout research institutions in developing and developed countries since their introduction in 1988. Version 4.0 of MORTPAK included 17. Version 4.3 of MORTPAK enhanced many of the original applications and added 3 more to bring the total to 20 applications. The package incorporates techniques that take advantage of the United Nations model life tables and generalized stable population equations. The package has been constructed with worksheet-style, full screen data entry which takes advantage of the interactive ...

ادامه‌ی مطلب