مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط حاتم حسینی   
سه شنبه ، 3 دی 1392 ، 16:29

بحران در بازار کار، کاهش ازدواج، افزایش طلاق و تنزّل شدید نرخ رشد جمعیّتDr. Zahra Karimi

دکتر زهرا کریمی

انتشار نتایج طرح نمونه‌گیری اشتغال و بیکاری برای تابستان 1392 از سوی مرکز آمار ایران نشان‌دهنده‌ی تداوم رکود نسبی در بازار کار ایران است. هر چند براساس این نمونه‌گیری نرخ بیکاری 10/4 درصد بیان شده که نسبت به تابستان 1391، 2 درصد کاهش داشته ولی آن‌چه که حائز اهمیّت است، میزان فرصت‌های شغلی جدید و میزان تغییر در جمعیّت فعّال است. تعداد شاغلان در تابستان سال 1392 حدود 22/2 میلیون نفر بوده که نسبت به تابستان سال 1391، افزایش 800 هزار نفری را نشان می‌دهد. در فعّالیت‌های خدماتی حدود 300 هزار شغل و در مجموعه‌ی بخش‌های صنعت، معدن و ساختمان 500 هزار شغل جدید ایجاد شده است. سؤال مهم این‌جاست که اگر نرخ رشد اقتصادی در سال 1391 منفی 5/4 درصد بوده است و در سال 1392 نیز انتظار نمی‌رود که از صفر بالاتر رود، چگونه 800 هزار شغل جدید در کشور ایجاد شده است؟ با توجّه به مشکلات جدّی بخش صنعت در واردات کالاهای سرمایه‌ای و واسطه‌ای از یک‌سو و افزایش چشم‌گیر هزینه‌های تولیدی از سوی دیگر، تعطیلی یا کاهش ظرفیّت تولید، افزایش شمار نیروی کار صنعتی در این سال محتمل به نظر نمی‌رسد. با تثبیت نسبی قیمت طلا و ارز در ماه‌های گذشته، بخش ساختمان در فصول بهار و تابستان با رونق موقّتی مواجه گردید. علاوه بر این، تلاش دولت دهم برای تکمیل هر چه سریع‌تر ساختمان‌های طرح مسکن مهر و تزریق منابع مالی به این طرح به افزایش شمار شاغلان در بخش ساختمان منجر شده است.  با توقّف طرح مسکن مهر در پاییز امسال و تعمیق رکود در بخش مسکن قطعاً این بخش قادر به حفظ نیروی کار خود نبوده است. 

در فاصله‌ی تابستان سال 91 تا تابستان سال 92 در فعّالیت‌های خدماتی نیز به طور خالص 300 هزار فرصت شغلی ایجاد شده است. افزایش مشاغل خدماتی، هنگام کاهش تولید، می‌تواند نشانگر رشد فعّالیت‌های واسطه‌‎گری و دست‌گردانی کالاها در شرایط تورّمی باشد؛ زیرا به دلیل انتظارات تورّمی بالا، با خرید کالاها و فروش آن‌ها پس از مدّتی کوتاه، می توان سود خوبی کسب کرد. بنابراین، با توجّه به وضعیّت نامساعد اقتصاد کشور، رشد مشاغل ساختمانی عموماً موقّت و رشد مشاغل خدماتی عمدتاً غیرمولّد بوده است. 
ذکر این نکته ضروری است که بیکاران نمی‌توانند برای مدّت‌های بسیار طولانی به جستجوی کار ادامه دهند و سرانجام به هر کاری تن می‌دهند. اگر یافتن کار مزدبگیری ناممکن باشد، رشد مشاغل خویش‌فرمایی، عمدتاً خدماتی، از قبیل خرید و فروش کالاها، مسافرکشی و واسطه‌گری خرید و فروش و اجاره ی مسکن، اتومبیل و ... ناگزیر خواهد بود. در دوره‌ی مورد بررسی، جمعیّت فعّال کشور 400 هزار نفر افزایش یافته و از 24/4  به 24/8 میلیون نفر رسیده است (جدول 1). با توجّه به جمعیّت جوان کشور و شمار بالای فارغ‌التّحصیلان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، برآورد می‌شود سالانه باید حدود یک میلیون نفر به بازار کار ایران وارد شوند. به نظر می‌رسد که شمار کثیری از زنان تحصیل‌کرده و افراد میان‌سالی که کار خود را ازدست می‌دهند ناامید از یافتن شغل از بازار کار خارج می‌شوند. به همین دلیل نرخ فعّالیت از 40/4 درصد در سال 1385 به 38/2 درصد در سال 1392 کاهش یافته است. بنابراین، تنزل نرخ بیکاری در تابستان سال 1392 به دلیل عدم استفاده از نیروی کار بالقوّه فعّال کشور نیز بوده است. 
 
 
 
*منبع: مرکز آمار ایران
 
بحران در بازار کار علاوه بر تشدید آسیب‌های اجتماعی مانند اعتیاد، خودکشی و جنایت، تأثیری جدّی بر کاهش ازدواج و افزایش طلاق و تنزّل شدید نرخ رشد جمعیّت داشته است. بی‌تردید، اعطای وام ازدواج به جوانان برای بالا بردن نرخ ازدواج کافی نیست.  قطعاً وجود مشاغل مطمئن با درآمد مناسب تأثیر مثبتی بر ازدواج جوانان و به تبع آن رشد جمعیّت خواهد داشت. رشد اشتغال در اثر ایجاد بنگاه‌های جدید و گسترش ظرفیّت‌های تولیدی در بنگاه‌های موجود امکان‌پذیر است. در وضعیّت رکودی کنونی، بخش اعظم کنش‌گران اقتصادی در انتظار یافتن چشم‌اندازی قابل اطمینان، از سرمایه‌گذاری‌های بلندمدّت اجتناب می‌کنند. براساس گزارش بانک مرکزی در سه فصل اوّل سال 1391، تشکیل سرمایه‌گذاری ثابت ناخالص به ترتیب 17/3-، 18/5- و 22/3 – بوده است. کاهش سرمایه‌گذاری در سال‌های آینده در کاهش نرخ رشد اقتصادی و اشتغال انعکاس خواهد یافت. بنابراین، ایجاد فضای مناسب برای تولید و سرمایه‌گذاری از طریق کاهش تنش در روابط بین‌المللی و ثبات در قوانین و مقرّرات اقتصادی برای افزایش سرمایه‌گذاری، تولید و اشتغال ضروری است.
 
آخرین بروز رسانی مطلب در سه شنبه ، 3 دی 1392 ، 16:50
 

منوی اصلی سایت Main

صفحه‌­ی اصلی

موضوع

رویدادها

منابع

پیوندها

درباره­‌ی من

مترجم سایت Translate

خبرنامه News Letter

نام:

ایمیل:

کنفرانس‌ها Conference

Please wait while JT SlideShow is loading images...
Photo Title 1Photo Title 2Photo Title 3Photo Title 4Photo Title 5

آمار بازدیدکنندگان Visited

واژه‌نامه‎ی جمعیّت‌شناسی Online

English to Persian and Vice Versa, Click here

DemoPaedia, Click here

تازه‌های کتاب

روش‌های تحلیل جمعیّت‌شناختی: این کتاب توسّط سه تن از جمعیّت‌شناسان نامی علم جمعیّت‌شناسی یعنی فرحت یوسف، جو. ام. مارتین و دیوید ا. سوانسون در چهارده فصل به رشته‌ی تحریر درآمده و در سال 2014 توسّط انتشارات اسپرینگر چاپ و منتشر شده است. دکتر حاتم حسینی و میلاد بگی کتاب را به زبان فارسی برگرداندند. ترجمه‌ی فارسی کتاب در 460 صفحه و شمارگان 1000 نسخه توسّط مرکز نشر دانشگاه بوعلی سینا در تابستان 1396 چاپ و منتشر شد. مطالب این کتاب به شیوه‌­ای سازمان یافته است که اجازه می‌دهد تا خوانندگان از یک سطح مقدّماتی به روش‎های پیشرفته‎تر تحلیل­‌های جمعیّت‎شناختی حرکت کنند. این رویکرد با در نظرگرفتن این نکته است که ممکن است کاربران ...

ادامه‌ی مطلب

نرم‌افزارهای جمعیّتی

MORTPAK for Windows (Version 4.3): The MORTPAK software packages for demographic measurement have had widespread use throughout research institutions in developing and developed countries since their introduction in 1988. Version 4.0 of MORTPAK included 17. Version 4.3 of MORTPAK enhanced many of the original applications and added 3 more to bring the total to 20 applications. The package incorporates techniques that take advantage of the United Nations model life tables and generalized stable population equations. The package has been constructed with worksheet-style, full screen data entry which takes advantage of the interactive ...

ادامه‌ی مطلب